dr Alicja Śmigielska

Wiceyrektor, pracownik naukowo-techniczny Centrum Dokumentacji Zsyłek, Wypędzeń i Przesiedleń UKEN w Krakowie

Absolwentka studiów pierwszego i drugiego stopnia na kierunku kulturoznawstwo, specjalność amerykanistyka, w Instytucie Amerykanistyki i Studiów Polonijnych Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Ukończyła studia trzeciego stopnia w zakresie historii w Instytucie Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie oraz Podyplomowe Studium Muzeologiczne Uniwersytetu Jagiellońskiego. Posiada stopień doktora nauk humanistycznych w dyscyplinie historia.

W CDZWiP UKEN jest wykonawcą merytorycznym projektów naukowych, edukacyjnych i popularyzatorskich. Zakres jej pracy obejmuje współtworzenie koncepcji i opracowywanie materiałów merytorycznych, a także przygotowywanie wystaw, konferencji oraz krajowych i zagranicznych misji naukowych. Istotną część jej działalności stanowią: dokumentowanie relacji świadków historii, upowszechnianie wyników badań oraz ochrona polskiego dziedzictwa narodowego w kraju i za granicą.

Jej zainteresowania badawcze obejmują problematykę przymusowych migracji, ze szczególnym uwzględnieniem wątków polsko-kanadyjskich, dzieje polskiej diaspory w świecie oraz dyplomację II Rzeczypospolitej. Prywatnie pasjonuje się podróżami i kulinariami.

Projekty naukowe i dokumentacyjne

Członek zespołów badawczych i wykonawca merytoryczny projektów CDZWiP UKEN:

„Pokolenia odchodzą. Relacje źródłowe polskich Sybiraków z Wielkiej Brytanii”, „Diaspora polskich Sybiraków w świecie – zapis relacji źródłowych. Notacje i archiwa domowe Sybiraków w kraju – zespół archiwalny”. Uczestniczyła w zagranicznych misjach naukowych poświęconych dokumentowaniu i ochronie polskiego dziedzictwa w Afryce, w tym w projektach: „Renowacja i dokumentacja polskiego cmentarza w Kidugali (Tanzania) z lat 40. XX wieku” (2021); „Renowacja i dokumentacja polskich nagrobków po byłym polskim osiedlu Masindi (Uganda) oraz inwentaryzacja kościoła” (2022); „Renowacja i dokumentacja polskiego cmentarza z lat 40. XX wieku w Kondoa oraz prace na cmentarzu w Tengeru (Tanzania)” (2024); „Renowacja i dokumentacja polskich cmentarzy oraz pomników z lat 40. XX wieku w Mbala oraz Bwana M’Kubwa (Zambia)” (2025–2026) – projekty dofinansowane ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury w ramach Programu Miejsca Pamięci Narodowej za Granicą. Brała również udział w realizacji międzynarodowego projektu naukowo-badawczego Erasmus+ pt. „European Dimension of Nazi History Using the Example of Archaeological Excavations in the Gusen Concentration Camp” (2025–2026), prowadzonego we współpracy z Muzeum Historii Naturalnej w Wiedniu oraz instytucjami działającymi przy miejscach pamięci byłych nazistowskich obozów koncentracyjnych Mauthausen-Gusen w Austrii i Dachau w Niemczech. Ponadto uczestniczyła w realizacji projektów: „Szlak ucieczki rtm. Witolda Pileckiego z KL Auschwitz”(2020-2021), „Inwentaryzacja grobów, kwater i cmentarzy wojennych na terenie Małopolski”, „Pamięć i postpamięć. Losy polskich rodzin w Kazachstanie na przykładzie Karagandy” (2018), „Zmierzch pokoleń – zapis notacji świadków historii w Małopolsce”, „Polacy w Serbii. Ostojićevo 2019”, „Pamięć Kresów wśród mieszkańców Gliwic”, „Relacje źródłowe Sybiraków z województwa kujawsko-pomorskiego”, „Alija gomułkowska 1956–1960” (2016), „Polscy kombatanci i Sybiracy w Penrhos w Walii” (2015), „Dzieci Teheranu –polscy Sybiracy w Izraelu” (2015), „Polscy Sybiracy w Kanadzie” (2014), „Polscy Sybiracy w Stoke-on-Trent” (2014), „Wypędzeni. Saybusch Aktion” (2013-2014) oraz „Miasta” (2012–2013).

Odznaczenia, nagrody i wyróżnienia

– Brązowy Medal za Długoletnią Służbę, 2025;

– Złota Odznaka za Zasługi dla Związku Sybiraków, 2024;

– Srebrna Odznaka Honorowa za Zasługi dla Związku Sybiraków, 2020;

– Honorowa Odznaka Sybiraka, 2015;

– stypendium Fundacji Lanckorońskich z Brzezia, Londyn, 2018;

– wyróżnienie w Konkursie im. prof. Nancy Burke na najlepszą pracę o tematyce kanadyjskiej w Polsce, 2011;

– Nagroda Rektora Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, 2012;

– zespołowa Nagroda Ministra Edukacji i Nauki w kategorii znaczących osiągnięć w zakresie działalności naukowej, 2021;

– zespołowe wyróżnienie Nagrody i Medalu im. Zygmunta Glogera;

– zespołowe wyróżnienie – Dyplom Honorowy Nagrody im. Józefa Dietla.

Publikacje książkowe

– A. Śmigielska, Wacław Babiński (1887–1957). Urzędnik – dyplomata II RP – społecznik, Kraków 2025.

– H. Chudzio, A. Śmigielska, Z pamięci dziecka. Saybusch Aktion – relacje źródłowe Polaków wysiedlonych z Żywiecczyzny w czasie II wojny światowej, Kraków 2022.

– H. Chudzio, A. Śmigielska, M. Solarz, Pokolenia odchodzą. Relacje źródłowe polskich Sybiraków z Wielkiej Brytanii. Birmingham, Kraków 2016.